Türkiye'de polis sendikası yoktur: 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesi emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarını, askerleri, hâkim ve savcıları, mülki idare amirlerini ve ceza infaz kurumu çalışanlarını sendika üyeliği dışında tutar. Emekli olan memurun ve aylık alarak işten ayrılan işçinin sendika üyeliği sona erer; çalışmaya devam eden emekli işçi ise üye olabilir.
Son güncelleme:
Polis sendikası var mı, polisler sendikaya üye olabilir mi?
Hayır. 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesinin (j) bendine göre emniyet hizmetleri sınıfı mensupları sendikalara üye olamaz ve sendika kuramaz. Bu nedenle Kanuna göre kurulmuş bir polis sendikası bulunmaz ve ÇSGB'nin kamu görevlileri istatistiklerinde emniyet hizmetleri sınıfına ait bir sendika yer almaz.
Aynı bentte daha önce "emniyet teşkilatında çalışan diğer hizmet sınıflarına dahil personel" de sayılıyordu. Anayasa Mahkemesi 29/1/2014 tarihli ve E.2013/130, K.2014/18 sayılı kararıyla bu ibareyi iptal etmiştir. Bu yüzden Emniyet Genel Müdürlüğünde polis dışındaki sınıflarda (örneğin genel idare veya teknik hizmetler) çalışan kamu görevlileri sendikaya üye olabilir; Emniyet Genel Müdürlüğü hizmet kolları listesinde büro, bankacılık ve sigortacılık hizmet kolundadır.
Hangi memurlar sendika üyesi olamaz?
4688 sayılı Kanun'un 15. maddesi aşağıdaki kamu görevlilerinin sendikalara üye olamayacağını ve sendika kuramayacağını düzenler. Liste 8 Mayıs 2025 tarihli ve 7547 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikleri içerir.
| Bent | Kimler? |
|---|---|
| a | Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı ve bağlı kurulları; Diyanet İşleri Başkanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı ve İletişim Başkanlığı dışındaki bağlı kuruluşlar; Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği çalışanları |
| b | Yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri, hâkimler, savcılar ve bu meslekten sayılanlar |
| c | Bakanlar, bakan yardımcıları, kurum başkanları, genel müdürler ve yardımcıları, yönetim kurulu üyeleri, merkez denetim birimi yöneticileri, kurul başkanları, hukuk müşavirleri, bölge, il ve ilçe teşkilatlarının en üst amirleri ile eşit veya üst düzeydekiler; belediye başkanları ve yardımcıları |
| d | YÖK ve Yükseköğretim Denetleme Kurulu başkan ve üyeleri, rektörler |
| e | Mülki idare amirleri |
| f | Silahlı Kuvvetler mensupları |
| h | Millî İstihbarat Teşkilatı mensupları |
| ı | Kapsamdaki kurumların merkezi denetim elemanları |
| j | Emniyet hizmetleri sınıfı mensupları |
| k | Ceza infaz kurumlarında çalışan kamu görevlileri |
| l | Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görevli subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler |
(g) bendi Anayasa Mahkemesinin 10/4/2013 tarihli kararıyla iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi 13/9/2023 tarihli kararıyla (c) bendindeki "daire başkanları" ve (d) bendindeki "fakülte dekanları, enstitü ve yüksek okulların müdürleri ile bunların yardımcıları" ibarelerini de iptal etmiştir; bu görevlerdekiler artık listede değildir.
Askerler, hâkimler ve savcılar sendikaya üye olabilir mi?
Hayır. Silahlı Kuvvetler mensupları (f bendi), jandarma ve sahil güvenlikteki subay, astsubay, uzman ve sözleşmeli personel (l bendi), hâkim ve savcılar ile yüksek yargı mensupları (b bendi) sendikaya üye olamaz. Millî Savunma Bakanlığı ve kuvvet komutanlıkları hizmet kolları listesinde büro hizmet kolunda yer alsa da bu kurumlarda çalışan sivil personelin durumu kadro ve statüye göre değerlendirildiği için kendi personel biriminizden teyit almanız gerekir.
Sendika üyesi olamayan bir göreve atanan kamu görevlisinin durumu da kurum tarafından değerlendirilir; 4688 sayılı Kanun'un 16. maddesi, farklı hizmet koluna giren kuruma atananların üyeliğinin sona ereceğini düzenler.
Emekliler sendikaya üye olabilir mi?
Memurlarda: 4688 sayılı Kanun'un 16. maddesine göre çekilme, göreve son verilmesi veya başka nedenlerle kamu görevinden ayrılanların üyeliği sona erer; emekliye ayrılma da kamu görevinden ayrılmadır. İstisna, sendika veya konfederasyon organlarında görevli olanlardır: emekliye ayrılanların bu organlardaki görevleri seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.
İşçilerde: 6356 sayılı Kanun'un 19. maddesine göre Sosyal Güvenlik Kurumundan yaşlılık veya malullük aylığı ya da toptan ödeme alarak işten ayrılan işçinin sendika üyeliği sona erer. Emekli olup çalışmaya devam edenlerin üyeliği ise devam eder; emekli olduktan sonra iş sözleşmesiyle çalışan kişi işçi sayıldığı için iş kolundaki bir sendikaya yeniden üye olabilir. Sendikanın yönetim, denetleme ve disiplin kurullarında görevliyken aylık bağlananların üyeliği görevleri süresince sürer.
| Durum | Üyelik | Dayanak |
|---|---|---|
| Memur emekli oldu | Sona erer; sendika organlarındaki görev dönem sonuna kadar sürer | 4688 m. 16 |
| İşçi aylık alarak işten ayrıldı | Sona erer | 6356 m. 19/6 |
| Emekli işçi çalışmaya devam ediyor | Devam eder | 6356 m. 19/6 |
| Emekli, iş sözleşmesiyle yeni bir işte çalışıyor | İşçi olarak üye olabilir | 6356 m. 17 |
| Sendika yöneticisi işçi aylık bağlandı | Görev süresince devam eder | 6356 m. 19/6 |
Emekli sendikaları nedir, üye sayıları neden yayımlanmıyor?
4688 ve 6356 sayılı Kanunlar, çalışan kamu görevlileri ile işçilerin sendikalarını düzenler. "Emekli sendikası" adıyla faaliyet gösteren örgütler bu kanunlara göre kurulmuş işçi veya kamu görevlisi sendikası değildir. Bu nedenle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ocak ve temmuz işçi istatistiklerinde ve temmuz kamu görevlileri tebliğinde yer almazlar; HangiSendika'daki üye sayıları da yalnız bu resmî istatistiklere dayanır.
Emeklilerin sendika adı altında örgütlenmesinin hukuki statüsü yargı kararlarına konu olmuştur. Emekliler dernekler mevzuatına göre dernek kurarak da örgütlenebilir. Bir emekli örgütüne üye olmayı düşünüyorsanız örgütün hangi mevzuata göre kurulduğunu kendi belgelerinden kontrol edin.
Memur emeklileri, sendika üyesi olmasalar da toplu sözleşmeden doğrudan etkilenir: 4688 sayılı Kanun'un 28. maddesine göre Emekli Sandığı kapsamındaki aylıkların hesabında ve 5510 sayılı Kanun'un 4/c kapsamındaki aylıkların artışında toplu sözleşmeyle belirlenen katsayılar esas alınır. Ayrıntılar için toplu sözleşme ve TİS yazısına bakın.
Sıkça sorulan sorular
Polis sendikası var mı?
Hayır. 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesine göre emniyet hizmetleri sınıfı mensupları sendikaya üye olamaz ve sendika kuramaz. Bu nedenle Kanuna göre kurulmuş bir polis sendikası yoktur.
Emniyette çalışan sivil memurlar sendikaya üye olabilir mi?
Evet. Anayasa Mahkemesi 2014 yılında emniyet teşkilatındaki diğer hizmet sınıflarına ilişkin yasağı iptal etmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünde polis dışındaki sınıflarda çalışanlar büro hizmet kolundaki sendikalara üye olabilir.
Askerler sendikaya üye olabilir mi?
Hayır. Silahlı Kuvvetler mensupları ile jandarma ve sahil güvenlikteki subay, astsubay, uzman ve sözleşmeli personel sendikaya üye olamaz.
Hâkim ve savcılar sendikaya üye olabilir mi?
Hayır. Yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri, hâkimler, savcılar ve bu meslekten sayılanlar 4688 sayılı Kanun'un 15. maddesi gereği sendikaya üye olamaz.
Emekliler sendikaya üye olabilir mi?
Emekli olan memurun ve aylık alarak işten ayrılan işçinin sendika üyeliği sona erer. Emekli olup iş sözleşmesiyle çalışmaya devam eden ya da yeniden çalışmaya başlayan kişi işçi sayılır ve iş kolundaki bir işçi sendikasına üye olabilir.
Emekli sendikalarının üye sayıları neden listede yok?
Emekli sendikası adıyla faaliyet gösteren örgütler 4688 veya 6356 sayılı Kanunlara göre kurulmuş sendikalar değildir ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının resmî istatistiklerinde yer almaz. HangiSendika yalnız resmî istatistiklerdeki sendikaların üye sayılarını yayımlar.
Memur emekli olunca sendika üyeliği ne olur?
Kamu görevinden ayrılma nedeniyle üyelik sona erer. Sendika veya konfederasyon organlarında görevli olan emeklilerin bu görevleri ise seçildikleri dönemin sonuna kadar devam eder.
Dayanak ve kaynaklar
Mevzuat metinleri 20 Kasım 2026 tarihinde resmî kaynaklardan kontrol edildi. Kanun ve yönetmelikler değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metne bakın.
- 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu (m. 15, 16, 28)
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (m. 17, 19)
- Anayasa Mahkemesi, 29/1/2014 tarihli ve E.2013/130, K.2014/18 sayılı karar (4688 m. 15/j)
- Anayasa Mahkemesi, 13/9/2023 tarihli ve E.2023/92, K.2023/156 sayılı karar (4688 m. 15/c ve 15/d ibareleri)
- Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik (ÇSGB metni) (Emniyet Genel Müdürlüğü ve Millî Savunma Bakanlığının hizmet kolu)
- ÇSGB: Kamu görevlileri sendika üye sayıları hakkında tebliğler
İlgili veri sayfaları
Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuat ve kurum uygulamaları için resmî kaynaklara başvurun. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; herhangi bir sendikayı önermez.
Hazırlayan: HangiSendika · Yayın: 18 Kasım 2026 · Son güncelleme: 20 Kasım 2026