Sendika aidatının tutarı kanunda sabit değildir; her sendika kendi tüzüğünde belirler. Memurlarda aidat, aylık brüt gelire tüzükteki oran uygulanarak bulunur ve 4688 sayılı Kanun'daki alt ve üst sınırların içinde kalmak zorundadır. İşçilerde tutarı sendikanın genel kurulu belirler. Aidat maaştan kesilir ve gelir vergisi matrahından düşülür.
Son güncelleme: · Sendika bazında güncel tutarlar bu yazıda verilmez; ilgili sendikanın tüzüğüne bakın.
Sendika aidatı ne kadar?
Tek bir "sendika aidatı" tutarı yoktur. Kanunlar aidatın nasıl belirleneceğini ve hangi sınırlar içinde kalacağını düzenler; oranı veya tutarı sendikalar tüzükleriyle belirler. Bu yüzden aynı hizmet kolundaki iki sendikanın aidatı farklı olabilir ve aynı sendikada maaşı farklı iki üyenin ödediği tutar da farklıdır.
Güncel oranı öğrenmenin en doğru yolu sendikanın tüzüğüne bakmaktır. Sendikalar tüzüklerini kendi internet sitelerinde yayımlar; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sitesinde de sendika tüzükleri yer alır. Bordronuzdaki kesinti satırı ise size uygulanan gerçek tutarı gösterir.
| Konu | Memur sendikaları (4688) | İşçi sendikaları (6356) |
|---|---|---|
| Tutarı kim belirler? | Sendika tüzüğündeki oran | Tüzükteki usule göre genel kurul |
| Hesap esası | Kadro veya pozisyona bağlı, her ay ödenen ve damga vergisine tabi brüt gelirler toplamı | Tüzükte belirlenir |
| Yasal sınır | Alt sınır: 15. derece 1. kademe memurun damga vergisine tabi brüt gelirlerinin binde 4'ü; üst sınır: aynı tutarın otuzda biri | Kanunda sayısal sınır yok |
| Nasıl ödenir? | Kurum maaştan keser, 5 gün içinde sendikanın banka hesabına yatırır | Sendikanın yazılı başvurusu üzerine işveren ücretten keser |
| Ek kesinti | Tüzüğe aidat dışında kesinti hükmü konulamaz | — |
| Üye olmayanlar | Ödemez; toplu sözleşmeden yine yararlanır | Toplu iş sözleşmesinden yararlanmak isterse dayanışma aidatı öder |
| Dayanak | 4688 m. 25 | 6356 m. 18 ve 39 |
Memur sendika aidatı nasıl hesaplanır?
4688 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre aylık üyelik ödentisi, kamu görevlisinin kadro ya da pozisyonuna bağlı ve her ay mutat olarak ödenen, damga vergisine tabi aylık brüt gelirleri toplamına sendika tüzüğündeki oran uygulanarak hesaplanır. Fazla mesai gibi her ay düzenli ödenmeyen kalemler bu toplamın dışında kalır.
Kanun bir alt ve bir üst sınır koyar: Ödenti tutarı, 15. derecenin 1. kademesinden aylık alan Devlet memurunun damga vergisine tabi brüt gelirleri toplamının binde dördünden az, otuzda birinden fazla olamaz. Bu sınır, maaş katsayıları değiştikçe her dönem yeniden hesaplanır.
- Bordronuzda damga vergisine tabi, her ay düzenli ödenen brüt gelir kalemlerini toplayın.
- Sendikanızın tüzüğündeki aidat oranını bu toplama uygulayın.
- Bulunan tutarı yasal alt ve üst sınırla karşılaştırın; sınırların dışındaysa sınır tutarı uygulanır.
- Sonucu bordronuzdaki sendika aidatı kesintisiyle karşılaştırın; fark varsa kurumunuzun mali hizmetler birimine sorun.
Temsilî örnek: Damga vergisine tabi aylık brüt gelirleriniz 60.000 TL ve tüzükteki oran yüzde 1 olsun. Aidat 600 TL olur; bu tutar yasal alt ve üst sınırın içindeyse kesinti 600 TL'dir. Rakamlar yalnız hesap yöntemini göstermek içindir; gerçek bir sendikanın oranı değildir.
İşçi sendika aidatı ve dayanışma aidatı nedir?
6356 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre üyelik aidatının miktarı, sendika tüzüğünde belirtilen usul ve esaslara göre genel kurul tarafından belirlenir. Üyelik ve dayanışma aidatları, yetkili işçi sendikasının işverene yazılı başvurusu üzerine işçinin ücretinden kesilerek sendikaya ödenir. Aidatı kesmeyen ya da kestiği hâlde bir ay içinde sendikaya ödemeyen işveren, tutarı işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiziyle ödemekle yükümlüdür.
Dayanışma aidatı, sendikaya üye olmadığı hâlde toplu iş sözleşmesinden yararlanmak isteyen işçinin ödediği aidattır. Kanunun 39. maddesine göre tutarı sendika tüzüğünde belirlenir ve üyelik aidatından fazla olamaz; bu yolla toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden itibaren geçerlidir ve sendikanın onayı aranmaz.
Sendika aidatı bordroda nasıl görünür, vergiden düşülür mü?
Aidat bordroda kesintiler bölümünde ayrı bir satır olarak görünür. Kamu görevlilerinde kurum, aidatı kesilen personelin listesini her ayın son haftasında işyerinde ilan etmek zorundadır (4688 m. 25). Bordronuzda kesinti görmüyorsanız üyeliğiniz kuruma ulaşmamış olabilir; nasıl kontrol edeceğinizi hangi sendikaya üyeyim yazısında anlattık.
Gelir Vergisi Kanunu'nun 63. maddesinin 4 numaralı bendine göre çalışanların ilgili kanunlarına göre sendikalara ödediği aidatlar, ödendiğinin belgelenmesi şartıyla ücretin safi değerinin hesabında indirilir. Yani bordrodan kesilen aidat gelir vergisi matrahından düşülür; bu indirim bordroda kendiliğinden uygulanır.
Sendika aidatı geri ödenir mi?
Hayır, kesilen aidat sendikanın gelirine dönüşür ve kanunda aidat iadesi diye bir ödeme yoktur. Kamuda sık karıştırılan ödeme toplu sözleşme ikramiyesidir: Sendika üyesi olup aidatı kesilen kamu görevlilerine 375 sayılı KHK'nin ek 4. maddesi uyarınca toplu sözleşmeyle belirlenen tutarda ayrıca ikramiye ödenir. Bu ödeme aidatın iadesi değil, ayrı bir haktır. Ayrıntılar için sendika ikramiyesi ve ödeneği yazısına bakın.
Üyelikten çekildiğinizde kesinti hemen durmaz. Çekilme memurlarda kuruma bildirimden 30 gün sonra, işçilerde e-Devlet bildiriminden bir ay sonra geçerli olur; kesinti bu tarihten sonra sona erer. Süreç için sendikadan nasıl istifa edilir yazısına bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Sendika aidatı ne kadar?
Kanunda sabit bir tutar yoktur. Memur sendikalarında aidat, damga vergisine tabi aylık brüt gelire sendika tüzüğündeki oranın uygulanmasıyla bulunur ve yasal alt ile üst sınır arasında kalır. İşçi sendikalarında tutarı sendikanın genel kurulu tüzüğe göre belirler. Güncel tutar ilgili sendikanın tüzüğündedir.
Memur sendika aidatı 2026'da ne kadar?
Tutar sendikadan sendikaya ve maaştan maaşa değişir. Alt sınır 15. derece 1. kademe memurun damga vergisine tabi brüt gelirlerinin binde 4'ü, üst sınır otuzda biridir ve bu sınırlar maaş katsayıları değiştikçe güncellenir. Size uygulanan tutarı bordronuzdaki kesinti satırında görebilirsiniz.
Sendika aidatı nasıl hesaplanır?
Memurlarda kadro veya pozisyona bağlı, her ay ödenen ve damga vergisine tabi brüt gelirler toplanır, tüzükteki oran bu toplama uygulanır ve sonuç yasal sınırlarla karşılaştırılır. İşçilerde hesap yöntemi sendika tüzüğünde yazar.
Sendika aidatı gelir vergisinden düşülür mü?
Evet. Gelir Vergisi Kanunu'nun 63. maddesine göre sendikalara ödenen aidatlar, ödendiğinin belgelenmesi şartıyla ücretin vergiye esas tutarından indirilir. Bordrodan kesilen aidatta bu indirim kendiliğinden yapılır.
Sendika aidatı zorunlu mu?
Sendikaya üye olmak serbesttir; üye olmayan kimseden aidat kesilmez. Üye olan kişinin aidatı ise maaşından kesilir. İşçilerde üye olmadan toplu iş sözleşmesinden yararlanmak isteyenler dayanışma aidatı öder.
Sendika aidatı geri ödenir mi?
Hayır, kanunda aidat iadesi yoktur. Kamu görevlilerine sendika üyeliği nedeniyle ödenen toplu sözleşme ikramiyesi ayrı bir ödemedir ve aidatın iadesi sayılmaz.
Dayanışma aidatı nedir?
Sendikaya üye olmayan işçinin toplu iş sözleşmesinden yararlanmak için taraf sendikaya ödediği aidattır. Tutarı sendika tüzüğünde belirlenir ve üyelik aidatından fazla olamaz.
Dayanak ve kaynaklar
Mevzuat metinleri 18 Kasım 2026 tarihinde resmî kaynaklardan kontrol edildi. Kanun ve yönetmelikler değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metne bakın.
- 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu (m. 14, 16, 24, 25)
- 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (m. 18, 19, 39)
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (madde 63) (ücretin safi değerinden sendika aidatının indirilmesi)
- 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (ek madde 4: toplu sözleşme ikramiyesi) (toplu sözleşme ikramiyesi)
İlgili veri sayfaları
Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; güncel mevzuat ve kurum uygulamaları için resmî kaynaklara başvurun. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; herhangi bir sendikayı önermez.
Hazırlayan: HangiSendika · Yayın: 18 Kasım 2026 · Son güncelleme: 18 Kasım 2026